اوضاع اقتصادي

قزاق هاي براي سرو سامان دادن به وضع اقتصادي خود به سازمان ها و مراجع بين المللي مالي روي آوردند و اين مراجع نيز با توجه به سياست هاي خود، برنامه اقتصاد آزاد را به اين كشور توصيه كرده اند و هم اكنون قزاقستان در اين مسير حركت مي كند.

جلب سرمايه گزاري خارجي را مي توان جزو لاينفك استراتژي سرمايه گذاري ساختاري جمهوري قزاقستان كه نقش آن هماهنگ سازي مشاركت خارجيان با اهداف و آماج توسط اقتصادي ملي است، ارزيابي كرد. با توجه به وضع موجود قزاقستان كه داراي توان قابل ملاحضه ولي نا كافي در زمينه منابع و نيرو هاي كار ارزان است، جلب سرمايه گذاري هاي خارجي عامل مهمي در رفع عدم تناسب هاي موجود و غلبه بر عقب ماندگي علمي و تكنولوژيك خواهد بود. اين كشور همچنين بزرگترين اقتصاد آسياي مركزي را نيز دارد. در سال 2004، توليد ناخالص داخلي قزاقستان 33% رشد داشت و به 39 ميليارد دلار رسيد. در سال  2004 سرانه رشد توليد ناخالص داخلي قزاقستان به 2615 دلار رسيد كه از اين لحاظ مي توان قزاقستان را با  كشور هاي هندوراس و ويتنام مقايسه كرد.اين كشور در 6 سال گذشته هر سال رشد اقتصادي چشمگيري را از سر گذرانده است.

معادن

قزاقستان از لحاظ معادن و منابع طبيعي بين كشور هاي مستقل مشترك المنافع محسوب مي شود. از         مهم ترين منابع معدني قزاقستان مي توان به مس، نقره، طلا، منگنز، سرب، قلع، نيكل، فسفات و اورانيوم كرد. ذخائر آهن قزاقستان نيز غني است. كاربرد ذخائر سنگ آهن در توسعه صنايع داخلي و معادن زغال سنگ و در نهايت صدور فلز است. قزاقستان در حال حاضر داراي رتبه هفتم در بين كشورهاي داراي ذخاير طلاست. در اين كشور 146 معدن طلا و 121 معدن با تركيبات طلا وجود دارد.

كشاورزي

قزاقستان توليد كننده و صادر كنندة فرآورده هاي كشاورزي محسوب مي شود. دامداري در گذشته شغل عمدة مردم بومي اين منطقه بود و عمدتاً در جهت توليد گوشت فعاليت داشتند. همچنين توليد عمدة شير و فرآورده هاي لبني از جمله شيرخشك، كره و پنير قابل ذكر مي باشد. در زمينة توليد پشم شتر و همچنين پشم مرغوب در‌آستراخان نيز فعاليت گسترده دارند. پرورش احشام عمدتاً در شمال و شمال شرق كشور رواج دارد.

توليد غلات در قزاقستان هميشه از اهميت خاصي برخوردار بوده و در حدود 2/1 زمين هاي كشاورزي به كشت گندم اختصاص داردكه از گذشته تحت نظارت دولت بوده است. از ديگر فرآورده هاي مهم مي توان جو، ارزن و برنج (در جنوب)، توليد پنبه، نيشكر و تنباكو را نام برد.

انرژي

قزاقستان در بازار انرژي جهاني جايگاه مهمي دارد زيرا از منابع عظيم نفت و گاز بهره مند است. قزاقستان اكنون گزينه اي كافي براي صدور منابع انرژي خود در ختيار دارد و در دهة آينده مي تواند به يكي از          مهم ترين توليدكنندگان و صادركنندگان نفت و گاز در جهان تبديل شود.

نفت ـ قزاقستان، بزرگترين ذخاير قابل برداشت نفت و گاز حوزة درياي خزر را در اختيار دارد. در حال حاضر روزانه 8/1 ميليون بشكه نفت در منطقه درياي خزر توليد مي شود كه دو سوم آن به قزاقستان تعلق دارد. ميزان ذخاير نفت اين كشور در دريا و خشكي 9 تا 29 ميليارد دلار برآورد شده است. معادن مهم «اوزن» 48% «كالامكاس» 31% «وراتيباي» 35% از لحاظ استخراج نفت بيشترين ميران را دارا است.

قزاقستان در نيمة اول سال 2005 ميلادي روزانه 1/1 ميليون بشكه نفت خام صادر مي كرد. اين نفت از سه مسير: از شمال: از طريق شبكه خط لوله و راه آهن روسيه، از غرب: از طريق پروژه خطوط لوله كنسرسيوم خطوط لوله خزر كه از آذربايجان مي گذرد و از جنوب از طريق سوآپ با ايران روزانة بازارهاي بين المللي مي شود.

گاز‌

ذخاير گاز طبيعي قزاقستان در 83 معدن متمركز شده است كه در 17 معدن گاز خالص و در ديگر معادن گاز به صورت تركيبي يافت مي شود. پراكندگي منابع گاز طبيعي در خاك اين جمهوري بسيار نا موزون است. 72% ذخاير گاز و معدن «كاراچاگاناك» وجود دارد كه براي بهره برداري ازاين معدن مؤسسات مشترك تأسيس شده است. در منطقة «منگشيلاق« نيز ميدان عظيم گازي «شاخپاخت» با ذخيره 300 ميليارد متر مكعب قراردارد.

نيروگاه آب شيرين كن هسته اي آكتائو

اين مجتمع در بندر آكتائو و در كناره درياي خزر واقع شده است. اين نيروگاه اولين آب شيرين كن              هسته اي جهان  است كه روزانه 700 مگا وات برق و 100 هزار متر مكعب آب مقطر توليد مي كند.50                          هزار متر مكعب به عنوان آب معدني مصرف نوشيدني و مابقي مصرف صنعتي دارد. اين كارخانه تا سال 1988 بزرگترين كارخانه توليد آب مقطر دنيا بوده است.

اورانيوم

قزاقستان 25 درصد ذخاير شناخته شده اورانيوم جهان را در اختيار دارد. اين كشور در سال 1993 و ده سال پس از استقلال خود مستقلاً وارد بازار جهاني اورانيوم شد. قزاقستان تا سال 1997، نزديك به 7 هزار تن اورانيوم در بازارهاي جهاني فروخته كه بيشترين سهم آن متعلق به آمريكا بوده است.

از ديگر منابع معدني مهم قزاقستان مي توان زغال سنگ را نام برد. ميزان ذخاير قابل برداشت زغال سنگ طبق برآورد در سال 2003، 2/34479 ميليون تن، ميزان توليد آن 5/58 ميليون تن و ميزان مصرف 5/58 ميلون تن بوده است. همچنين طبق اين برآورد ظرفيت توليد برق 2/17 گيگا وات و ميزان توليد برق 4/60 ميليارد كيلو وات ساعت بوده است.

قزاقستان از حيث منابع صادراتي، رتبة پنجم را در ميان جمهوري هاي تازه استقلال يافته پس از روسيه، اوكراين، بلاروس و ازبكستان دارد و از لحاظ ارزش توليد ناخالص اجتماعي و درآمد ملي توليد شده، در مقام سوم قرار دارد. فهرست فرآورده هاي صادراتي شامل 290 قلم كالاست كه به بيش از 80 كشور جهان ارسال مي شود. به طور سنتي بخش قابل ملاحظه اي از فرآورده هاي صادراتي در بخش صنايع استخراجي و نيز فرآورده هاي نيمه تمام حاصل از شيمي و متالوژي فلزات آهني و غير آهني قرار مي گيرد. قزاقستان تأمين كنندة 90 درصد از صادرات فسفر زرد اتحاديه كشورهاي مستقل مشترك المنافع، بيش از 72 درصد از مس و عملاً تمام سنگ كروم، سرب و روي است. بخشي از صادرات قزاقستان نيز شامل فراورده هاي كشاورزي مي باشد. تجزيه و تحليل ساختار واردات قزاقستان نشان مي دهد كه ماشين آلات و تجهيزات و نيز مواد خام براي توليد فرآورده هاي غذايي و چاشني ها و كالاهاي مصرفي از اهميت نسبي برخوردار هستند.

حمل و نقل و ارتباطات

با توجه به وسعت زياد آسياي مركزي و سياست هاي اقتصادي و نظامي شوروي در هر يك از جمهوري ها خصوصاً قزاقستان، شبكه هاي ارتباطي از دهة 1950 افزايش چشمگري داشته است. مهم ترين خط آهن سراسري آسياي مركزي راه آهن ماوراء خزر است كه در تركمنستان از بندر كراسنوودسك در ساحل شرقي درياي خزر شروع شده و به طرف شرق وارد ازبكستان مي شود و از شمال به راه آهن سراسري قزاقستان متصل شده سپس و از آنجا به خط آهن ماوراء سيبري مي پيوندد. از ديگر خطوط آهن مهم، خط آهن توركيسب است كه از طريق شرق قزاقستان به خط آهن ماوراء سيبري متصل مي شود. به طور كامل در آسياي ميانه و قزاقستان حمل و نقل مسافر و كالا از طريق شبكه هاي راه آهن انجام مي شود. به همين دليل شبكه هاي جاده اي گسترش زيادي نيافته است. در سال 1991 يك خط بين المللي بين «دروژبا« روي مرز شرقي قزاقستان و سين كيانگ اويغور و جمهوري خلق چين داير شده كه بدين ترتيب فاصلة چين جنوبي و اروپاي غربي را در حدود 3000 كيلومتر كاهش داده است. يك سرويس مسافري نيز در اين خط در اواسط سال 1992 افتتاح شد. با اتصال راه اهن تركمنستان به ايران در ناحيه سرخس، ارتباط راه آهن قزاقستان با ايران نيز برقرار شد. در سال 1994 نيز يك سرويس سريع السير مسافري از آلماتي «نوكاس» در ازبكستان گشايش يافت. كل فرودگاه هاي قزاقستان 365 فرودگاه بوده كه از اين تعداد 152 فرودگاه قابل استفاده است. در قزاقستان 18 فرودگاه عمده جهت پروازهاي داخلي و 3 فرودگاه با سرويس بين الملل وجود دارد.