كدخبر: ۹۴۱۴
تاريخ انتشار: ۱۷ اسفند ۱۳۸۸ - ۱۳:۴۸
نسخه چاپي
ارسال به دوستان
كشمكش در باب كشتار ارامنه
ايراس: «همزمان با بررسي موضوع كشتار ارامنه طي جنگ جهاني اول توسط حكومت عثماني، دو سوال پيش روي كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا در روز جمعه گذشته بود.» به گزارش ايسنا؛ نشريه اكونوميست در گزارشي تحت عنوان "گذشته ناتمام، حال متشنج"، در مورد تصويب ناميدن كشتار ارامنه توسط حكومت عثماني به عنوان "نسل كشي" كه اخيرا از سوي مجلس نمايندگان آمريكا صورت گرفت، نوشت: «موضوع اول اين كه آيا اين اتفاق نسل كشي بوده است؟ اين موضوع تاريخي هماكنون بيش از هر زمان ديگري داغ و جنجال برانگيز شده است. ارمنيها همچنان تاكيد دارند كه اين امر اولين نسل كشي قرن بيستم است، در حالي كه تركيهايها اين موضوع را بخشي از بحران امپراطوري عثماني ميدانند.
دومين سوال پيش روي اعضاي كنگره در كميتهي روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا، بسيار مهمتر بوده است. آنچه بيشتر مهمتر است، وفاداري به تاريخ يا نگراني در مورد شرايط حال است. رايگيري در اين كميته مجلس نمايندگان آمريكا در حالي برگزار شد كه به نظر ميرسد بار ديگر روابط ميان تركيه - ارمنستان و به دنبال آن روابط آنكارا - واشنگتن پرتنش شده است. تنش در روابط آمريكا - تركيه در حالي ايجاد شده كه دو كشور بر سر يكسري مسائل بينالمللي از جمله برنامه هستهاي ايران، اسرائيل و مسائل منطقهاي ديگر با يكديگر اختلاف داشتهاند.
ديپلماتها و سياستمداران تركيه پيش از رايگيري در مورد اين طرح كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا، هشدار داده بودند. آنها اعلام كردند كه پيامدهاي منفي تصويب اين طرح نه تنها در روابط دو كشور قابل مشاهده خواهد بود، بلكه تصويب اين طرح بر يكسري مسائل مورد نظر دو كشور تاثير خواهد گذاشت. در نهايت و پس از كش و قوسهاي فراوان، اين كميته تصميم گرفت به اين طرح راي مثبت بدهد.
زماني كه چنين طرحي در سال 2007 تصويب شد و كشتار ارامنه "نسل كشي" توصيف شد، كاخ سفيد خواستار توقف ادامه اين روند شد. اما در سال جاري تحولات ديگري رخ داد. باراك اوباما، رئيس جمهور آمريكا، طي رقابتهاي انتخاباتياش وعده داد كه كشتار ارامنه توسط حكومت عثماني را "نسل كشي" توصيف كند. پيش از رايگيري درمورد اين طرح، گروههاي لابي هر دو طرف (حاميان تركيه و حاميان ارمنستان) فعال بودند و ارامنه نيز در بخشهاي مختلفي از كاليفرنيا متمركز شده بودند، اما در اين ميان هيچ سياستمدار امور سياست خارجي نميتواند اهميت استراتژيك تركيه را براي آمريكا انكار كند. تركيه يك همپيمان مهم آمريكا محسوب ميشود و دومين ارتش بزرگ ناتو را در اختيار دارد. تركيه ميزبان يك پايگاه هوايي مهم آمريكا است و مسير مهمي براي تامين مايحتاج نيروهاي آمريكايي در عراق به حساب ميآيد.
روابط آمريكا - تركيه پيش از آغاز جنگ عراق در سال 2003 نيز با مشكلاتي روبرو بود. دولت اسلامگراي تركيه امكان اين كه آمريكا براي بازگشايي جبهه دوم در عراق از طريق تركيه وارد عمل شود، رد كرده بود. روابط تركيه - اسراييل نيز پرتنش بوده است. حملات اسراييل به لبنان و غزه باعث خشم مقامات و محافل عمومي در تركيه شد. با اين حال، نگرش تاحدودي بيطرفانه اوباما در قبال مناقشه اسراييل - فلسطين، باعث بهبود نسبي وجهه آمريكا در تركيه شد، اما اين بهبود زياد نبود.
خود تركيه نيز در اين مقطع زماني با يكسري مشكلات داخلي و خارجي روبروست. از سويي برخي از مقامات سابق ارتش تركيه به اتهام توطئه عليه دولت اسلام گرا دستگير شدهاند و اين كشور هنوز نتوانسته اصلاحات مورد نظر اتحاديه اروپا را براي پيوستن به اين سازمان بر آورده كند. دولت تركيه همچنين به دنبال روابط صلح آميز با كشورهاي همسايه خود است. تصويب طرح ناميدن كشتار ارامنه به عنوان "نسل كشي"، در زمان حساسي رقم خورد. اين طرح زماني تصويب شد كه روابط تركيه - ارمنستان رو به بهبودي حركت ميكرد. سال گذشته دو كشور موافقت كردند كه روابط ديپلماتيكشان را از سر بگيرند و مرزهايشان را به روي يكديگر باز كنند. قطعا تصويب اين طرح در كميته روابط خارجي مجلس نمايندگان آمريكا، باعث افزايش خشم تركيه خواهد شد، اما اگر دولت آمريكا به توقف تصويب كلي اين طرح در كنگره آمريكا مبادرت ورزد، ممكن است تنش ميان دو كشور كاهش يابد. يكي از نمونههاي خشم تركيه نسبت به اين طرح، فرا خواندن سفيرش از آمريكا بوده است.