كدخبر: ۱۱۰۳۹
تاريخ انتشار: ۰۹ مرداد ۱۳۸۹ - ۱۵:۱۴
نسخه چاپي
ارسال به دوستانجنجال فيلم مستند درباره الكساندر لوكاشنكو
ايراس: بسياري از كارشناسان علوم سياسي معتقدند كه مقامات رسمي روسيه مبتكر ساخت و پخش فيلم مستند درباره آلكساندر لوكاشنكو، رئيس جمهور بلاروس هستند ولي به عقيده لوكاشنكو، در پشت پرده اين فيلم سرمايهداران روس حضور دارند. در هر حال ميتوان نتيجه گرفت كه «محافل تصميم گيرنده» روسيه در اين امر دخيل بودهاند. فيلم مستند «پدر تعميدي» از هر نظر به يك پيام روشن سياسي شباهت دارد و به ظاهر يك «كاوش» تلويزيوني است ولي ساختار و چگونگي تنظيم مواد خبري آن، چيزي جز تبليغات نيست. در اين فيلم جايي براي تفكر و تأمل باقي نمانده و همه انديشهها بايد به صورت مستقيم به بيننده تلقين شود. اين يك فيلم درباره شخصيت پستفطرتي است كه هيتلر را ستايش ميكند، رقيبان سياسي خود را از صحنه بر كنار ميكند، فرزند معشوقه خود را به زور ميگيرد و مخالفان سياسي را به زندان مياندازد.
در اين فيلم لوكاشنكو به عنوان فردي فاقد اصول، مرتجع و بيسواد معرفي شده كه وسيل بيكوف، نويسنده معروف نثر بلاروسي را «شاعر» محسوب ميكند. رفتار او پيگيرانه نيست؛ ابتدا نيروهاي روسي را به خاطر اقدامات درست، به موقع و موفقيتآميز در اوستياي جنوبي ستايش ميكند و سپس از شناسايي استقلال اوستياي جنوبي خودداري مينمايد. در واقع، هيچ تضادي وجود ندارد. عده ديگري هم مانند آلكساندر لوكاشنكو معتقدند كه پاسخ جنگي به تجاوز گرجستان ضروري بود ولي شناسايي استقلال دولتهاي جديد لزومي ندارد. كسي كه فيلم مستند ساخت شبكه ان.تي.وي را تماشا ميكند، بايد در اين مورد فكر كند. ولي او فرصتي براي تفكر و تأمل ندارد زيرا جريان حوادث در اين فيلم مستند بسيار سريع است. انسان فقط فرصت ميكند ابراز نارضايتي كرده و لوكاشنكو را محكوم نمايد و بعد از آن بايد صحنههاي ديگر سقوط اخلاقي اين شخص را تماشا كند.
بينندگان روس، مخاطبين اين فيلم هستند. به احتمال قوي، هدف آن است كه به وسيله اين مستند زمينه و چارچوب درك درست اقدامات جاري و آينده كرملين نسبت به بلاروس فراهم شود. براي مثال، اگر در انتخابات رياست جمهوري بلاروس كه قرار است بزودي برگزار شود، مردم بلاروس نه از آلكساندر لوكاشنكو بلكه از شخص ديگري حمايت كنند، مردم روسيه بايد چه واكنشي از خود نشان دهند؟ مردم بايد اين فيلم را ببينند و همه چيز را بفهمند. به عبارت ديگر، بايد درس اين فيلم را خوب ياد بگيرند. مردم روسيه به اندازه ملتهاي ديگر جهان حاضرند به صورت غير انتقادي و بدون تفكر، همه اطلاعاتي را كه به آنها تلقين ميشود، قبول كنند. در هر حال، سازندگان مجموعه مستند درباره آلكساندر لوكاشنكو مردم خود را خوب ميشناسند.
فيلم »پدر تعميدي» شخصيتي را به نمايش گذاشته است كه نه تنها نميتوان با او دست داد بلكه نبايد با او دور يك ميز نشست و معامله كرد. ولي مردم روسيه فراموش نكردهاند كه روسيه از اواسط سالهاي 1990 با اين شخص دوست بود. رهبران كرملين او را در آغوش گرفته و ميبوسيدند و ميان آنها روابط گرمي وجود داشت. اما اگر او اينقدر بد است، چرا با وي رابطه دوستانهاي داشتيم؟ ميتوان گفت كه مقامات روس از كارهاي او اطلاعي نداشتند و حالا شبكه ان.تي.وي آنها را آگاه كرده، ولي اين ادعاي درستي نيست. روزنامههاي روسي و غربي مرتباً درباره موضوع نيكلاي، پسر لوكاشنكو و درباره مفقودالاثر شدن اتباع بلاروس و مسايل ديگر مطالب زيادي نوشتهاند. حتي مطبوعات بلاروس كه از اين فرصت برخوردارند، چنين موضوعاتي را فاش ميسازند. اين اطلاعات طي سالهاي متمادي ناديده گرفته ميشد و حالا ناگهان رو شده است. به نظر ميرسد تلاشهاي صادقانه روزنامهنگاران و رسانههاي گروهي و تلاش كساني كه از حكومت بلاروس انتقاد ميكردند، به صورت تبليغات درآمده و در بازار سياسي فروخته شده، لذا معني واقعي اين مجموعه تلويزيوني، خودفروشي رسانههاي گروهي است.
در اين فيلم لوكاشنكو به عنوان فردي فاقد اصول، مرتجع و بيسواد معرفي شده كه وسيل بيكوف، نويسنده معروف نثر بلاروسي را «شاعر» محسوب ميكند. رفتار او پيگيرانه نيست؛ ابتدا نيروهاي روسي را به خاطر اقدامات درست، به موقع و موفقيتآميز در اوستياي جنوبي ستايش ميكند و سپس از شناسايي استقلال اوستياي جنوبي خودداري مينمايد. در واقع، هيچ تضادي وجود ندارد. عده ديگري هم مانند آلكساندر لوكاشنكو معتقدند كه پاسخ جنگي به تجاوز گرجستان ضروري بود ولي شناسايي استقلال دولتهاي جديد لزومي ندارد. كسي كه فيلم مستند ساخت شبكه ان.تي.وي را تماشا ميكند، بايد در اين مورد فكر كند. ولي او فرصتي براي تفكر و تأمل ندارد زيرا جريان حوادث در اين فيلم مستند بسيار سريع است. انسان فقط فرصت ميكند ابراز نارضايتي كرده و لوكاشنكو را محكوم نمايد و بعد از آن بايد صحنههاي ديگر سقوط اخلاقي اين شخص را تماشا كند.
بينندگان روس، مخاطبين اين فيلم هستند. به احتمال قوي، هدف آن است كه به وسيله اين مستند زمينه و چارچوب درك درست اقدامات جاري و آينده كرملين نسبت به بلاروس فراهم شود. براي مثال، اگر در انتخابات رياست جمهوري بلاروس كه قرار است بزودي برگزار شود، مردم بلاروس نه از آلكساندر لوكاشنكو بلكه از شخص ديگري حمايت كنند، مردم روسيه بايد چه واكنشي از خود نشان دهند؟ مردم بايد اين فيلم را ببينند و همه چيز را بفهمند. به عبارت ديگر، بايد درس اين فيلم را خوب ياد بگيرند. مردم روسيه به اندازه ملتهاي ديگر جهان حاضرند به صورت غير انتقادي و بدون تفكر، همه اطلاعاتي را كه به آنها تلقين ميشود، قبول كنند. در هر حال، سازندگان مجموعه مستند درباره آلكساندر لوكاشنكو مردم خود را خوب ميشناسند.
فيلم »پدر تعميدي» شخصيتي را به نمايش گذاشته است كه نه تنها نميتوان با او دست داد بلكه نبايد با او دور يك ميز نشست و معامله كرد. ولي مردم روسيه فراموش نكردهاند كه روسيه از اواسط سالهاي 1990 با اين شخص دوست بود. رهبران كرملين او را در آغوش گرفته و ميبوسيدند و ميان آنها روابط گرمي وجود داشت. اما اگر او اينقدر بد است، چرا با وي رابطه دوستانهاي داشتيم؟ ميتوان گفت كه مقامات روس از كارهاي او اطلاعي نداشتند و حالا شبكه ان.تي.وي آنها را آگاه كرده، ولي اين ادعاي درستي نيست. روزنامههاي روسي و غربي مرتباً درباره موضوع نيكلاي، پسر لوكاشنكو و درباره مفقودالاثر شدن اتباع بلاروس و مسايل ديگر مطالب زيادي نوشتهاند. حتي مطبوعات بلاروس كه از اين فرصت برخوردارند، چنين موضوعاتي را فاش ميسازند. اين اطلاعات طي سالهاي متمادي ناديده گرفته ميشد و حالا ناگهان رو شده است. به نظر ميرسد تلاشهاي صادقانه روزنامهنگاران و رسانههاي گروهي و تلاش كساني كه از حكومت بلاروس انتقاد ميكردند، به صورت تبليغات درآمده و در بازار سياسي فروخته شده، لذا معني واقعي اين مجموعه تلويزيوني، خودفروشي رسانههاي گروهي است.
نويسنده: ستانيسلاو مينين، روزنامه «نيزاويسيمايا گازييِتا»
مطالب مرتبط
